Türkiye'de Gençlik İstihdamı

Türkiye'de Gençlik İstihdamı

Son Güncelleme (Salı, 16 Eylül 2008 09:20) Kadir CELEP tarafından yazıldı Cuma, 05 Eylül 2008 23:27

Haberler - Diğer haberler

Ana haber spikerlerinin zam, felaket, kaza gibi kötü haberleri verirlerken duyduğumuz hüzünlü bir ses tonları vardır.

Bu ses tonunu, yılda bir veya iki defa İşsizlik Oranları açıklanırken de duyarız. Zira ülkemizde işsizlik oranı %11'lere varmış durumda.¹

Gençler özelinde de durum pek farklı değil!.. demek isterdim; ancak durumumuz iki kat daha kötü. Türkiye'de gençlik %22 oranında işsiz!¹ Ve bu oran yükselme konusunda ısrarlı, tabi birileri buna “DUR!” demezse...

 

Peki bu oran neden bu kadar yüksek, ve yükselme konusunda neden ısrarlı?

Mikrofon bu sorunun ilk akla gelen muhatapları işverenlere ve biz gençlere uzatıldığında çoğunlukla;

Gençler; henüz yeni mezun olmuşken işverenlerin iş ilanlarında 3-5 yıl gibi (neredeyse lise ya da üniversite eğitimi kadar) sürelik tecrübe beklentilerinden yakınırken;

İşverenler ise okuldan yeni mezun olmuş bireylerin deneyimsiz olmakla birlikte; lise mezunlarının mesleki olarak yeterli olmamasından, üniversite mezunlarının da yüksek ücret taleplerinden yakınıyor.²

Ayrıca;

Son yıllarda gerçekleşen istihdam artış hızı, nüfus artış hızının yanında çok yavaş kalıyor. Bununla birlikte, tarımda, aile işinde ücretsiz olarak çalışan gençlerin kentlere göçmesi de işsizlik oranlarının artmasında önemli bir etken.³

Mesleki eğitimin önemin önemi birçok kişi ve kurumca sürekli vurgulanıyor. Yukarıda, işverenlerin, mezunların mesleki yetersizliklerinden yakınması da aslında mesleki eğitimin önemini ayrıca gösteriyor. Ancak meslek lisesi mezunları da diğer liselerden mezun olanlar gibi işsiz.¹

Girişimciliğin de gençlik istihdamını artırmaya yönelik etkisi açık bir biçimde ortada olmasına rağmen, gençleri girişimciliğe teşvik eden ve bu konuda destek veren (Toplum Gönüllüleri gibi) kuruluşların sayısı da pek fazla değil.

Genç kadınlar, istihdam alanında da dezavantajlı durumda; genç kadınların erken yaşta evlenip ev işleri ile ilgilenmeleri, eğitimlerine devam etmemeleri; genç kadınların işsizlik oranını(son yıllarda düşüş gözlenmesine rağmen) %50'lerin üzerinde tutuyor.¹

İşsizlik oranlarını yükselme eğilimine sokan bir diğer neden de ekonomik krizler; ekonomik krizlerin istihdamı olumsuz yönde etkilediği tahmin edilebilir bir gerçek. Ancak 2001'de yaşadığımız krizden sonra, özellikle son yıllarda yaşanan büyümeye rağmen, gençlik istihdam oranları henüz kriz öncesi döneme göre oldukça yüksek. Yukarıdaki nedenler ile ilgili çalışmalar yapılmadığı sürece de değil kriz öncesindeki duruma dönmek, bugünkü oranları bile mumla arayabiliriz.

Gençlerin tam olarak istihdam edilmesi (%0 işsizlik oranı yani) bugün için gerçekleştirilebilir bir hedef olarak görünmüyor. Ancak genç işsizliğinin bu denli önemli bir sorun olmaktan çıkması ve en azından dünyadaki iyi örnekler düzeyine gelebilmesi için; tüm bu nedenlerin ortadan kalkması ya da iyileştirilmesi için yapılması gereken çalışmaların gerçekleştirilmesi ve bu çalışmaların, üretilecek politikalarla da desteklenmesi gerekli.

Ancak malesef gençlik istihdamına yönelik, hatta gençliğe yönelik, herhangi bir politikamız da yok... Henüz...

Bu sorunu kim çözebilir?

Sorunların, eğitim, girişimcilik, politikalar gibi çok ve kapsamlı başlıklara ayrılmış olması, bu sorunların bir-iki kuruluşun tek başına mücadele edebileceği sorunlar olmadığını ortaya koyuyor. Genç işsizliği sorunu ancak hükümetin, kamu kurumlarının, sendikaların, uluslararası kuruluşların sivil toplum kuruluşlarının ve tabii ki gençlerin ortak çalışmaları sayesinde bir çözüme kavuşabilir.

Önümüzde bu sorunun çözümüne yönelik çok önemli fırsatlar yaratabilecek bir süreç var: Gençlik İstihdam Zirvesi(GİZ) ve bu zirvenin doğuracağı süreç.

Nereden çıktı bu GİZ?

Farklı gençlik ağlarına dahil gençlerin 2004 yılında Dünya Bankası'nın (ülkede yapacağı çalışmalar için gençlerin fikirlerini almak amacıyla) yaptığı açık çağrı sonucunda Gençliğin Sesi Türkiye Grubu* kuruluyor. Grup yaptığı çalışmalarda Dünya Bankası, Türkiye İş Kurumu ve KOSGEB'in, yerellerde de TOG, YG21 ve Gençlik Merkezleri gibi ağlardan destek alarak farklı bölgelerdeki 13 şehirde Gençlik İstihdam ve Girişimcilik Çalıştayları düzenleyerek, yerellerdeki gençleri bilgilendirmekle birlikte işsizlik sorunu hakkındaki görüşlerini alıyor. Bu çalıştayların sonucunda kapsamlı bir çözüm için böyle bir zirvenin yapılması gerektiğine inanan grup, Kasım 2007'de GİZ fikrini açıkça ortaya koyduktan sonra diğer ilgili kişi ve kurumlara bu zirve fikrini anlatıyor, sorunu hali hazırda görmüş olan bu kişi ve kurumların zirve fikrine sıcak bakmalarıyla paydaşlı GİZ süreci başlıyor.

Kasım 2008'de gerçekleşmesi planlanan Zirve'nin amacı, Gençlik İstihdamı konusunda, tüm tarafların üzerinde uzlaşacağı ve kabul göreceği, ortak bir politika belgesi hazırlamak.

Zirve'yi düzenleyen kuruluşlar arasında kamu kurumlarından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Türkiye İş Kurumu(İŞ-KUR), Devlet Planlama Teşkilatı(DPT), YÖK; Uluslararası kuruluşlardan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler(UNDP), AB Türkiye Delegasyonu; Sendika konfederasyonlarından HAK-İŞ, TİSK, TÜRK-İŞ, DİSK; Ticaret ve sanayi odalarından TOBB, Kayseri SO, Kayseri TO; Sivil olarak da Sabancı Vakfı ve Gençliğin Sesi Türkiye Grubu gibi kuruluşlar var** ve bu kuruluşlar zirvenin çıktılarını sahipleneceklerini şimdiden taahhüt ettiler.

Bu arada GİZ çıktılarının AB üyelik sürecinde hazırlanacak belgeler için önemli bir kaynak olacağı da düşünülüyor.

Bu zirveye Toplum Gönüllüsü gençler olarak katılmamız, ülke genelinde genç işsizliği sorununun çözümüne önemli katkılar sağlayacağı gibi;

Uzunca bir süredir üzerinde çalışmak için istekli olduğumuz gençlik politikaları üretme konusuna önemli bir sorunu ele alarak bu alana somut bir giriş yapmamızı,

Zirve sürecinde ya da Zirve'de bulunmuş kuruluşlarla önemli ortaklıklar kurmamızı ve kamu kurumları ile iletişimimizi güçlendirmemizi,

Projelerimizin çeşitlenmesini, sağlayabilir.

Ayrıca uzun vadede,

Genç İşsizliği'nin Güney Amerika başta olmak üzere birçok ülkenin önemli sorunlarından birisi olması nedeniyle, uluslararasılaşmamız konusuna,

Hedef kitlelerimizin genişlemesi ve kuracağımız ortaklıklar sayesinde farklı gençlik gruplarının TOG'a dahil olmasına, önemli katkılar sunabilir.

Gençliğin istihdamı konusu ve GİZ, devletin sosyal partneri olmamız konusunda ihmal etmememiz gereken bir fırsat penceresi açacaktır.

---------------------------------------------

Kadir CELEP

(Gençliğin Sesi Türkiye Grubu)

(ODTÜ MD TOG)

Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

---------------------------------------------

* http://gencliginsesiturkiye.blogspot.com/

** Bu yazı elinize ulaştığında,TESK(Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu) ile birlikte Toplum Gönüllüleri Vakfı, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı ve Yerel Gündem 21 Ulusal Gençlik Parlamentosu da Zirve organizasyonunun sivil ortakları olmuş olabilir.

Kaynaklar:

¹: Gençlik Çalışmaları Birimi Araştırma Raporu :”Türkiye'de Genç İşsizliği” ,Prof.Dr. Nurhan YONTÜRK ve Doç.Dr. Cem BAŞLEVENT, No:2, Eylül 2007

²: Gençliğin Sesi Türkiye Grubu, Gençlik İstihdam ve Girişimcilik Çalıştayları Raporları'na göre.

³: Türkiye'de Gençlerin İstihdamı, Hakan ERCAN, ILO Uluslararası Çalışma Ofisi,Ankara, 2007

< Önceki		Sonraki >